Trong bối cảnh các quy định pháp lý về đất đai và nhà ở được cập nhật, người dân sở hữu căn hộ tại chung cư cũ cần nắm rõ các cơ chế hỗ trợ và quyền lợi của mình khi khu chung cư đó có sự thay đổi về quy hoạch hoặc bị phá dỡ.
Quyền lựa chọn bồi thường khi chung cư cũ cải tạo
Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đã bổ sung khái niệm “nhà chung cư cũ”, áp dụng cho các chung cư được xây dựng từ năm 1994 trở về trước. Khi những chung cư này thuộc diện cần cải tạo hoặc xây dựng lại, chủ sở hữu có quyền lựa chọn một trong nhiều hình thức bồi thường.
- Các phương án lựa chọn bao gồm: nhà ở phục vụ tái định cư, nhà ở xã hội, nhận tiền, hoặc quyền sử dụng đất có giá trị tương đương với nhà ở tái định cư.
Trường hợp quy hoạch và nghĩa vụ đóng góp
Tùy thuộc vào tình trạng quy hoạch tại khu đất, các chủ sở hữu sẽ được áp dụng cơ chế khác nhau.
- Nếu khu vực vẫn tiếp tục xây chung cư: Người dân có thể được bố trí tái định cư ngay tại chỗ và nhận bồi thường diện tích căn hộ theo hệ số K. Phương án này cần nêu rõ hệ số, giá đất tính bồi thường (nếu có), giá trị căn hộ tái định cư, khoản chênh lệch phải thanh toán cùng kinh phí hỗ trợ di dời và thuê nhà tạm. Diện tích căn hộ tái định cư tối thiểu không được thấp hơn quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
- Nếu chung cư không được xác định là chung cư cũ: Chủ sở hữu có quyền tiếp tục sử dụng diện tích đất và đóng góp kinh phí để xây dựng lại công trình. Khoản đóng góp này tính dựa trên tỷ lệ diện tích căn hộ của chủ sở hữu nhân với suất đầu tư xây dựng mới một mét vuông sàn nhà ở tại thời điểm phá dỡ.
- Trường hợp không đóng góp hoặc quy hoạch thay đổi: Nếu không đóng góp để xây lại, chủ sở hữu được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất theo tỷ lệ phần diện tích tại thời điểm phá dỡ và bàn giao đất cho Nhà nước. Tương tự, nếu khu vực mới không còn chức năng xây chung cư, quyền sử dụng đất vẫn được xem xét bồi thường.
Quyền lợi tài sản khi công trình hết hạn sử dụng
Về vấn đề thời hạn sử dụng của chung cư, các chuyên gia lưu ý cần phân biệt giữa thời hạn sử dụng công trình và quyền tài sản của người dân.
Theo thông tin được cung cấp, khi chung cư hết thời hạn sử dụng và phải phá dỡ để xây dựng lại, chủ sở hữu căn hộ vẫn có thể tiếp tục thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng chung cư mới. Nếu không muốn đóng góp, họ có quyền được bồi thường bằng tiền đối với quyền sử dụng đất theo tỷ lệ phân chia diện tích sở hữu chung tại thời điểm phá dỡ công trình.
Các kênh tham gia ý kiến về luật pháp
Người dân quan tâm đến các vấn đề này có thể tìm hiểu và đóng góp ý kiến qua các nền tảng điện tử. Trên ứng dụng định danh điện tử VNeID, người dùng đã có thể tham gia đóng góp ý kiến đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Đối với các dự thảo luật này, cơ quan chức năng cung cấp tài liệu dưới dạng bảng so sánh hoặc thuyết minh để người đọc dễ dàng nhận diện những thay đổi giữa quy định hiện hành và nội dung dự kiến sửa đổi.
Khi tìm hiểu sâu hơn về trách nhiệm liên quan đến việc xây dựng chung cư trong tương lai, bạn có thể tham khảo thêm tại Trách nhiệm của chủ đầu tư dự án nhà chung cư hình thành trong tương lai.
Nguồn: Dân trí
Nguồn thông tin: Dân trí. Bài viết được biên tập lại từ nguồn công khai.
